• EN    |    TH

บทบาทของอาหารที่เน้นพืชในโรคเรื้อรัง

  • ร่างกาย & จิตใจ
  • 26 Sep 2017

บทบาทของอาหารที่เน้นพืชในโรคเรื้อรัง

คุณต้องเคยได้ยินคำพูดที่ว่า “กินอย่างไรก็ได้อย่างนั้น”  ซึ่งแสดงให้เห็นว่าสุขภาพของเราเกี่ยวข้องโดยตรงกับอาหารที่เรารับประทาน สุขภาพกายและใจที่ดีเท่านั้นที่ทำให้คุณไปถึงสิ่งที่คุณฝันไว้ได้ อาหารที่เรารับประทานจึงมีบทบาทสำคัญที่ทำให้เรามีสุขภาพกายที่ดี เนื่องจากการใช้ชีวิตที่เร่งรีบทำให้เราบริโภคอาหารที่มีเนื้อสัตว์เป็นหลักซึ่งปรุงแต่งรสชาติและใช้สารสังเคราะห์ในการเก็บรักษา จึงทำให้เราพบว่าคนจำนวนมากเป็นโรคเรื้อรัง อาทิเช่น โรคเบาหวาน โรคความดันโลหิตสูง โรคอ้วน โรคตับแข็ง โรคหัวใจ โรคเส้นเลือดอุดตัน โรคปอดอุดตันเรื้อรัง (COPD) และโรคไต

ปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้เกิดโรคเรื้อรังดังกล่าวนั้นมาจากอาหารและพฤติกรรมการใช้ชีวิตที่ไม่ถูกสุขลักษณะ ในกรณีส่วนใหญ่พบว่าอาหารที่ไม่ดีต่อสุขภาพเป็นปัจจัยหลักทำให้เกิดโรคเรื้อรังต่าง ๆ อาหารที่จัดว่าไม่ดีต่อสุขภาพนั้นมักจะขาดหรือมีธาตุอาหารหลักหรือธาตุอาหารเสริมเช่นแร่ธาตุและวิตามินมากเกินไป ปฏิกิริยาในร่างกายทั้งจากกิจกรรมทางกายหรืออารมณ์ก่อให้เกิดไอออนอิสระซึ่งอาจเป็นอันตรายต่อโครงสร้างของของโมเลกุลที่ทำงานตามปกติในร่างกาย ปฏิกิริยาออกซิเดชัน (Oxidation) นี้ทำให้เกิดการอักเสบเรื้อรังซึ่งเป็นสาเหตุหลักของโรคเรื้อรังจำนวนมาก สารต้านอนุมูลอิสระเป็นสารประกอบที่ช่วยขับไล่ไอออนอิสระและทำให้ไอออนเหล่านีี้ไม่เป็นอันตรายต่อร่างกาย แม้ว่าร่างกายสามารถสร้างสารต้านอนุมูลอิสระบางตัวได้ สารเหล่านี้ก็ไม่เพียงพอที่จะต่อสู้กับอนุมูลอิสระที่เข้มข้น อาหารที่ไม่ดีต่อสุขภาพนั้นไม่สามารถให้สารต้านอนุมูลอิสระทั้งหมดที่ร่างกายต้องการ สุดท้ายแล้วอนุมูลอิสระทำลายระบบในร่างกายจนนำไปสู่ภาวะโรคเรื้อรัง บทความนี้ให้ข้อมูลเชิงลึกเกี่ยวกับผลของการรักษาโรคเรื้อรังโดยใช้อาหารที่เน้นพืช

บทบาทของอาหารที่เน้นพืชเป็นหลักในโรคเบาหวาน

อาหารที่เน้นพืชเป็นหลักจะเน้นที่พืชตระกูลฝัก ผัก ผลไม้ และเมล็ดธัญพืช งานวิจัยหลายชิ้นแสดงให้เห็นว่าอาหารที่เน้นพืชเป็นหลักมีบทบาทในการป้องกันความเสี่ยงที่จะเกิดโรงเรื้อรังจำพวกโรคเบาหวานชนิดที่ 2 เป็นต้น อาหารประเภทนี้มีสารอาหารจำเป็นต่อร่างกายที่ทำให้คุณแข็งแรงและมีสุขภาพดี อีกทั้งยังควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดของร่างกาย ประโยชน์ของอาหารที่เน้นผักเป็นหลักที่มีต่อโรคเบาหวานนั้นสามารถลดโอกาสเกิดภาวะแทรกซ้อนในหลอดเลือดใหญ่ (Macro Vascular Complication) และหลอดเลือดเล็ก (Micro Vascular Complication)1

การเลือกบริโภคอาหารของกลุ่มประชากรที่ไม่ค่อยออกกำลังกายเป็นสาเหตุหลักของพัฒนาการของภาวะโรคเบาหวาน อาหารที่มีแคลอรี่สูง อาหารจานด่วน ไขมันสัตว์ ธัญพืชขัดสี และเครื่องดื่มที่มีน้ำตาลทำให้ผู้บริโภคเสี่ยงต่อโรคเบาหวานยิ่งขึ้น ดังนั้นการปรับเปลี่ยนวิถีชีวิตโดยเน้นไปที่พฤติกรรมการเลือกรับประทานอาหารช่วยป้องกันและรักษาไม่ให้กลับมาเป็นโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ได้1

บทบาทของอาหารที่เน้นพืชเป็นหลักในโรคหลอดเลือดหัวใจ (Coronary Artery Disease)

โรคหัวใจเป็นสาเหตุหลักของการเสียชีวิตทั่วโลก งานวิจัยหลายชิ้นชี้ให้ว่าเห็นสาเหตุของโรคหัวใจมาจากพฤติกรรมการบริโภคอาหารที่ไม่ดีต่อสุขภาพซึ่งถ้าหากปรับแก้พฤติกรรมได้ทันเวลา จะทำให้อัตราการเสียชีวิตทั่วโลกลดลง2

ณ ปัจจุบัน ผู้คนมีแนวโน้มที่จะพึ่งพาการรักษาโดยเภสัชภัณฑ์และการผ่าตัดมากกว่าการใช้วิธีทางธรรมชาติในการต่อสู้กับโรค การปรับเปลี่ยนอาหารและการใช้ชีวิตมักถูกมองว่าเป็นเรื่องยากที่จะปฎิบัติ อย่างไรก็ตามการรักษาด้วยวิธีธรรมชาตินั้นนอกจากจะป้องกันความเสี่ยงที่จะเกิดโรค ยังช่วยรักษาโรคเรื้อรังให้หายอีกด้วย สมาพันธ์โรคหัวใจและสถาบันวิจัยมะเร็งแห่งประเทศสหรัฐอเมริกากล่าวว่าอาหารที่ดีต่อสุขภาพนั้น หมายถึงครึ่งจานอาหารต้องประกอบด้วยเส้นใย โปแตสเซียม แมงกานีส โฟเลต ธาตุเหล็ก วิตามินเอ และวิตามินซี เราจะได้รับสารอาหารทั้งหมดนี้หากเลือกรับประทานอาหารประเภทที่เน้นพืชเป็นหลัก อาหารประเภทดังกล่าวช่วยลดอัตราการเสียชีวิตจากภาวะหัวใจขาดเลือด ลดการใช้เภสัชภัณฑ์และการผ่าตัดเพื่อการรักษา ลดภาวะโรคอ้วน และลดภาวะน้ำตาลในเลือด ไขมัน และความดันโลหิตสูง อีกทั้งในบางกรณียังช่วยให้โรคหัวใจขั้นสูงและโรคเบาหวานชนิดที่ 22

อาหารที่เน้นพืชเป็นหลักมีบทบาทในการรักษาโรคหลอดเลือดหัวใจแข็ง (Altherosclerotic Coronary Artery Disease) อาหารประเภทนี้ยังเพิ่มปัจจัยปกป้องเซลล์เยื่อบุหลอดเลือดและลดความเสี่ยงที่ทำให้เซลล์ดังกล่าวถูกทำลาย3

บทบาทของอาหารที่เน้นพืชเป็นหลักในโรคไตเรื้อรัง

อาหารที่เหมาะสำหรับผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง (CKD) ควรเป็นอาหารที่ลดภาวะการเจริญเติบโตของโรคไตโดยลดความเสี่ยงที่จะเกิดภาวะไตวาย ภาวะไตเป็นพิษ และภาวะโปรตีนในปัสสาวะ นอกจาก นี้อาหารดังกล่าวควรช่วยรักษาสถานะของสารอาหารที่ดีในร่างกายและช่วยลดความเสี่ยงที่จะเกิดภาวะแซกซ้อนลำดับที่สองอาทิเช่น โรคแทรกซ้อนจากหลอดเลือดและหัวใจ ภาวะความดันโลหิตสูง และโรคกระดูก โปรตีนที่มาจากอาหารที่ประกอบด้วยพืชเป็นหลักช่วยควบคุมระดับความดันเลือด ระดับโปรตีนในปัสสาวะ และอัตราการกรองของไตให้เป็นปกติ อีกทั้งยังช่วยลดความเสียหายของเนื้อเยื่อบริเวณไตได้ดีกว่าเมื่อเทียบจากโปรตีนที่ได้จากอาหารที่ประกอบด้วยเนื้อสัตว์เป็นหลัก มูลนิธิไตแห่งชาติแนะนำว่าอาหารที่มีเน้นพืชเป็นหลักมีประโยชน์ต่อผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง4

ในพีระมิดทางนิเวศวิทยา พืชเป็นผู้ผลิตปฐมภูมิส่วนสัตว์นั้นเป็นผู้บริโภคปฐมภูมิ สารอาหารในพืชจึงมีความหนาแน่นมากกว่าสารอาหารในสัตว์ ดังนั้นอาหารที่เน้นพืชเป็นหลักจึงดีต่อสุขภาพมากกว่า

อาหารประเภทนี้จึงถือเป็นทางเลือกที่ดีต่อสุขภาพแทนที่การรักษาด้วยยา การปรับเปลี่ยนการใช้ชีวิตและเลือกรับประทานช่วยให้ชุมชนสามารถชนะสงครามกับโรคเรื้อรังที่เป็นผลมาจากการดำเนินชีวิตที่รวดเร็วและยุ่งยาก

อ้างอิง:

1. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5466941/

Michelle McMacken and Sapana Shah. A plant-based diet for the prevention and treatment of type 2 diabetes. J Geriatr Cardiol. 2017 May; 14(5): 342–354

2. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5466942/

Julieanna Hever and Raymond J Cronise. Plant-based nutrition for healthcare professionals: implementing diet as a primary modality in the prevention and treatment of chronic disease. J Geriatr Cardiol. 2017 May; 14(5): 355–368.

3. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4315380/

Phillip Tuso, MD, FACP, FASN. A Plant-Based Diet, Atherogenesis, and Coronary Artery Disease Prevention. Perm J. 2015 Winter; 19(1): 62–67.

4. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5409713/

Anna Gluba-Brzózka, Beata Franczyk, and Jacek Rysz . Vegetarian Diet in Chronic Kidney Disease—A Friend or Foe. Nutrients. 2017 Apr; 9(4): 374.

บทความที่เกี่ยวข้อง

มาทำความรู้จักพืชมีหัว

พืชมีหัว คือ กลุ่มของพืชที่มีรากหรือลำต้นใต้ดิน เพื่อใช้สะสมอาหาร การงอกและการเจริญเติบโตเป็นต้นใหม่ โดยมีลักษณะเป็นหัวอยู่ใต้ดิน รูปร่างต่างๆ เช่น มันฝรั่ง มันเทศ มันสำปะหลัง เป็นต้น พืชมีหัวเป็นแหล่งของสารอาหารที่สำคัญหลายชนิด ซึ่งช่วยในเรื่องการลดน้ำหนัก และมีประโยชน์ต่อสุขภาพ ดังต่อไปนี้

read more...

อะไรบ้างที่ไม่รวมอยู่ในการรับประทานอาหารที่เน้นพืชเป็นหลัก?

อะไรบ้างที่ไม่รวมอยู่ในการรับประทานอาหารที่เน้นพืชเป็นหลัก?

read more...

0 Comments

Login for แสดงความคิดเห็น